Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030: İşletmeler İçin Ne Değişiyor, Neler Hâlâ Belirsiz?
2026/9 sayılı Genelge ile yürürlüğe giren Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030'un işletmeleri ilgilendiren eylemleri, hedefleri, önceki stratejinin bilançosu ve Eylül 2026 sonu itibarıyla hâlâ bilinmeyenler.

💡Kısa Özet
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030, 18 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve 16 eylemden oluşuyor. İşletmeler için ana kanallar ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu, yılda en az 2 milyon GPU-saatlik Herkes için GPU kredisi ve kamu yatırım bütçesinin en az %2'si. Eylem bütçeleri, kupon tutarı ve başvuru tarihleri ise henüz açıklanmadı; önceki stratejinin 'ilk 20' endeks hedefi tutmadı (Oxford Insights 2025: 53. sıra).
Ana Çıkarımlar
- •Plan 13 Haziran 2026'da açıklandı, 18 Ağustos 2026'da 2026/9 sayılı Genelge ile 33344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 4 eksende 16 eylem içeriyor.
- •Eylem 8, ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu ve pilotlarda ortalama en az %10 verimlilik veya kalite artışı hedefliyor.
- •Herkes için GPU ilk fazda yılda en az 2 milyon GPU-saat, 2028 sonunda yıllık en az 20 milyon GPU-saat öngörüyor; Eylül 2026 sonu itibarıyla ilk çağrının açıldığına dair kamuya açık duyuru yoktu.
- •HIT-30 yapay zekâ çağrısında asgari yatırım 100 milyon dolar; KOBİ'nin kanalları kupon, GPU-saat, bölgesel merkezler ve çalışan dönüşümü programı.
- •2021-2025 stratejisinin beş sayısal üst hedefi ile iki öncelik hedefinden oluşan yedi göstergeden beşi için kamuya açık ölçüm yok; 'ilk 20' endeks hedefi tutmadı (Oxford Insights 2025: 195 ülke arasında 53.).
- •Eylem bazında bütçe, kupon tutarı ve başvuru platformu açıklanmadı; 12 aylık takvimin 13 Haziran'dan mı 18 Ağustos'tan mı başladığı belgede tanımlı değil.
- •Yüksek etkili alanlarda (sağlık, istihdam, kredi vb.) genişletilmiş etki değerlendirmesi ve kamuya açık Model Kartı istenecek; orantılı risk rehberi 12 ay içinde gelecek.
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030, 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nin yerini alan beş yıllık yol haritasıdır ve işletmelere adı konmuş, hedefi sayıyla yazılmış destek kanalları getiriyor. 18 Ağustos 2026'da 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Resmî Gazete'de yayımlanan plan 16 eylemden oluşuyor ve ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu dağıtmayı hedefliyor (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2026).
İşletme açısından tablo iki yönlü. Kupon, GPU-saat kredisi, kamu alımlarında dijital rozet ve çalışan eğitimi gibi kanallar belgede ölçülebilir hedeflerle tanımlanmış. Buna karşılık Eylül 2026 sonu itibarıyla eylem bazında bütçe, kupon tutarı ve başvuru tarihleri açıklanmış değil; önceki stratejinin üst hedeflerinin çoğu için de kamuya açık bir ölçüm bulunmuyor. Aşağıda planın tam metnini sayfa sayfa okuyarak işletmeyi ilgilendiren eylemleri, hedefleri ve boşlukları bir araya getirdik. Pazar büyüklüğü ve yatırım rakamlarını ise Türkiye yapay zekâ pazarı 2026 analizimizde ayrıca ele alıyoruz.
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030 nedir, ne zaman yürürlüğe girdi?
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan 2026-2030 dönemi ulusal yapay zekâ yol haritasıdır. Plan 13 Haziran 2026'da İstanbul'daki Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde açıklandı, 18 Ağustos 2026'da 33344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2026/9 sayılı Genelge ile yürürlüğe girdi.
Plan kamuoyuna iki aşamada ulaştı. İlk sunum, İletişim Başkanlığı'nın 13 Haziran 2026 tarihli duyurusuna göre başlık hedefleriyle yapıldı: iki yılda 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı, 10.000 ileri düzey uzman ve 100.000 uygulama profesyoneli, 1 GW yapay zekâ ve veri merkezi kapasitesi, en az 10 milyar dolar özel sektör ağırlıklı yatırım ve 1 trilyon lirayı aşan ekonomik değer. Genelge ise 17 Ağustos 2026'da imzalandı ve ertesi gün Resmî Gazete'de yayımlandı.
| Tarih | Gelişme | Kaynak |
|---|---|---|
| Ağustos 2021 | Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025, 2021/18 sayılı Genelge ile yürürlüğe girdi | UYZS 2021-2025 |
| 21 Ekim 2025 | HIT-30 kapsamında veri merkezi, yapay zekâ, kuantum ve endüstriyel robot çağrıları açıldı | KPMG Vergi |
| 13 Haziran 2026 | Eylem Planı Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde açıklandı | İletişim Başkanlığı |
| 18 Ağustos 2026 | 17 Ağustos'ta imzalanan 2026/9 sayılı Genelge 33344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı, plan metni sanayi.gov.tr'de erişime açıldı | Resmî Gazete, TBB |
| 31 Ağustos 2026 | Anadolu Ajansı, Herkes için GPU'nun ilk çağrısının plan gereği 6 ay içinde açılacağını aktardı | Anadolu Ajansı |
| 3 Eylül 2026 | Ulusal Yapay Zekâ Kurulu, Program Ofisi ve Etik Kurulu'nun devreye alınmasının planlandığı aktarıldı; Eylül sonu itibarıyla kurulun teşkili ve GPU çağrısının açılışı için kamuya açık duyuru yok | Para Dergi |
Genelgenin metnini alomaliye.com'daki aktarımdan okuduk, künyesini Türkiye Belediyeler Birliği'nin duyurusu doğruluyor. Genelge, önceki stratejide "önemli kazanımlar elde edildiğini" belirtiyor ve koordinasyonu Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na veriyor; bütçe ya da raporlama sıklığı içermiyor. Planı, 500'e yakın sektör profesyoneliyle yapılan çalıştaylardan yararlanarak Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü hazırladı.
2021-2025 stratejisi hedeflerine ulaştı mı?

Kamuya açık verilerle bakıldığında 2021-2025 stratejisinin beş sayısal üst hedefi ile iki öncelik hedefinden (girişim ve açık veri) oluşan yedi göstergeden yalnızca ikisi bağımsız bir ölçümle karşılaştırılabiliyor. "Uluslararası endekslerde ilk 20" hedefi tutmadı: Oxford Insights'ın 2025 endeksinde Türkiye 195 ülke arasında 53. sırada.
Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025, strateji belgesine göre 6 stratejik öncelik, 24 amaç ve 119 tedbirden oluşuyordu. Belgenin 2025 için koyduğu üst hedef listesinde beş sayısal hedef var; listedeki diğer iki madde (yerli çözümlerin kamu alımlarında önceliklendirilmesi ve uluslararası standartlaşmaya katkı) niteliksel. Aşağıdaki tabloda bu beş hedefi, stratejik öncelikler altında tanımlanan girişim ve açık veri hedefleriyle birlikte, Eylül 2026 itibarıyla ulaşabildiğimiz kamuya açık verilerle yan yana koyduk. Belgedeki yirmiyi aşkın diğer sayısal hedef (ör. 5.000 akademisyen) için de derli toplu bir kamuya açık ilerleme raporu bulamadık.
| 2025 hedefi (UYZS üst hedef / öncelik hedefi) | Hedef değer | Kamuya açık durum (Eylül 2026) | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Yapay zekânın GSYH'ye katkısı | %5 | Bilinmiyor | Resmî ölçüm yayımlanmadı |
| Yapay zekâ alanında istihdam | 50.000 kişi | Bilinmiyor | Resmî ölçüm yayımlanmadı |
| Kamuda yapay zekâ istihdamı | 1.000 kişi | Bilinmiyor | Resmî ölçüm yayımlanmadı |
| Yapay zekâ alanında lisansüstü mezun | 10.000 kişi | Bilinmiyor | Resmî ölçüm yayımlanmadı |
| Uluslararası endekslerde sıra | İlk 20 | 53. sıra / 195 ülke, 58,91 puan | Oxford Insights, 2025 endeksi |
| Yapay zekâ girişimi sayısı (öncelik hedefi) | 1.000 | Tanıma göre 457 ile 1.188 arası | TRAI; Startups.watch ve ortakları |
| Açık Veri Portalı'nda veri kümesi (öncelik hedefi) | En az 1.000 | Bilinmiyor | Portal sayımı yayımlanmadı |
Endeks satırı en net olanı. Oxford Insights'ın Hükümet Yapay Zekâ Hazırlık Endeksi 2025, Ocak 2026'da yayımlanan revize sürümünde Türkiye'yi 58,91 puanla 53. sıraya koyuyor. Aynı rapor, birkaç yıl önce verilen ulusal strateji taahhütlerinin hâlâ yerine getirilmediğini de not ediyor. Oxford Insights, Ocak 2026 sürümünün Aralık 2025'te yayımlanan ilk sürümün yerine geçtiğini belirtiyor; bu yüzden 53. sırayı esas aldık.
Girişim satırı ise tanım sorusuna dönüşüyor. Yapay Zekâ Fabrikası, Startups.watch ve Endeavor'ın 2025 ekosistem raporu Türkiye'de 1.188 aktif yapay zekâ girişimi sayarken Türkiye Yapay Zekâ İnisiyatifi'nin haritası Ocak 2026'da 457 girişim gösteriyor. Aynı hedef, sayım yöntemine göre hem aşılmış hem de ulaşılamamış görünebiliyor.
Stratejinin hedefi olmasa da işletmelerdeki benimseme, yeni planın hangi zeminden başladığını gösteriyor. TÜİK'in Yapay Zekâ İstatistikleri 2025 bültenine göre (ANKA aktarımı) yapay zekâ kullanan girişimlerin oranı 2021'deki %2,7'den 2025'te %7,5'e çıktı. TÜİK'e göre 2025'te 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin %24,1'i yapay zekâ kullanırken 10-49 çalışanlı girişimlerde bu oran %6,6'da kaldı. 50-249 çalışanlı girişimlerde oran %9,6. Yeni planın KOBİ'ye ayrı kanal açmasının arka planında bu ölçek farkı var.
Yeni plan nasıl kurgulandı? 4 eksen, 16 eylem, iki faz
Plan "Fark et, İstifade et, Üret, Yönet" adlı dört eksen üzerine kurulu ve her eksende dört eylem bulunuyor. Eylemler enerji, hesaplama donanımı, altyapı, model-veri ve uygulama katmanlarını besliyor. Uygulama iki faza bölünmüş: 2026-2027 yılları kurulum, 2028-2030 yılları ise ölçekleme dönemi olarak tanımlanmış.
"Fark et" ekseni farkındalık, yetenek, veri ve kurallarla zemini hazırlıyor. "İstifade et" altyapıyı ve kamu ile sektörde benimsemeyi, "Üret" finansmanı, modelleri ve fiziksel yapay zekâyı, "Yönet" ise yatırım, diplomasi, bölgesel liderlik ve güvenliği kapsıyor.
İki fazın işletme için anlamı
İlk faz (2026-2027) yönetişim yapılarına, veri alanı pilotlarına, kamudaki ilk uygulamalara ve hesaplama yatırımlarına; ikinci faz (2028-2030) pilotların ölçeklenmesine ve sektörel temel modellerin ticarileşmesine ayrılmış. İşletme için pratik sonuç şu: kupon, GPU erişimi ve kamu pilotları ilk fazda açılacak, bölgesel merkezlerin yaygınlaşması ikinci faza kalıyor.
Kim yönetecek, kim izleyecek?
Yönetişimin tepesinde Cumhurbaşkanı başkanlığındaki Ulusal Yapay Zekâ Kurulu var. Kurul yıllık uygulama planlarını onaylayacak ve her yıl bir "Ulusal Yapay Zekâ Politika Mektubu" yayımlayacak. Bağlayıcı denetim sektörel düzenleyicilerde kalacak.
İzleme için Ulusal Yapay Zekâ İlerleme ve Şeffaflık Portalı öngörülüyor. Planın ilk kamuya açık ilerleme raporu yayımdan itibaren 12 ay içinde, her eylem için yeşil, sarı ya da kırmızı durum rengiyle Şeffaflık Portalı'nda yayımlanacak. Her eylem için başlangıç değeri, yıllık hedef, nihai hedef ve veri kaynağı tanımlanacak, raporlara bağımsız değerlendirme bileşeni eklenecek. Önceki strateji döneminde eksik kalan tam da bu kamuya açık ölçüm katmanıydı.
İşletmeler plandan hangi doğrudan desteği alabilecek? KOBİ kuponu, Herkes için GPU ve kamu alımları
İşletmeyi doğrudan ilgilendiren üç kanal öne çıkıyor: ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu, ilk fazda yılda en az 2 milyon GPU-saatlik Herkes için GPU kredisi ve kamu yatırım programı bütçesinin en az %2'sinin yapay zekâ projelerine ayrılması. HIT-30 gibi büyük teşvikler ise KOBİ ölçeğine hitap etmiyor.
| Kanal | Eylem | İşletmeye ne sunuyor | Belgedeki ölçülebilir hedef | Belgedeki takvim |
|---|---|---|---|---|
| KOBİ Yapay Zekâ Kupon ve Hazır Çözüm Paketleri | 8 | Yazılım aboneliği, bulut GPU/CPU, veri hizmetleri, güvenlik ve uygunluk testleri | En az 1.000 kupon; pilotlarda ortalama en az %10 verimlilik veya kalite artışı | İlk 12 ay |
| Herkes için GPU | 6 | GPU-saat kredisi, token kredisi, teknik danışmanlık ve mentörlük | Yılda en az 2 milyon GPU-saat; en az %40'ı teknogirişimlere; 2028 sonunda yıllık en az 20 milyon GPU-saat | İlk çağrı 6 ay içinde |
| Kamu yapay zekâ alımları | 7 | Dijital rozet, DMO Tekno Katalog, küçük-orta hacimli pilot alımları | Kamu yatırım bütçesinin en az %2'si; en az 10 bakanlıkta en az 30 pilot | İlk 12 ay |
| Düzenleyici deney alanları | 16 | Finans, sağlık, enerji, mobilite ve telekomda tek başvuru noktası | En az 5 sektör; mezunların en az dörtte biri 12 ayda ölçeğe | 6 ve 12 ay |
| Finansman merdiveni | 10 | Tohum ve atılım desteği, Seri A/B yatırımı | 10 milyar TL Araştırma Fonu; 15 milyar TL Büyüme Fonu ile en az 20 girişim | Plan dönemi |
| KOSGEB Yapay Zekâ Kredisi (plan dışı, bugün açık) | — | GPU/CPU, veri depolama, veri merkezi ve yapay zekâ aracı giderleri | 500 bin–5 milyon TL, 12 ay ödemesiz; Teknogirişim Rozeti şartı | Başvuru 9 Temmuz 2026'dan 2026 sonuna |
KOBİ yapay zekâ kuponu nasıl işleyecek?
Kupon, Eylem 8'deki sektörel programların parçası. Belgeye göre KOBİ dijital bir başvuru platformundan başvuracak ve akredite hizmet sağlayıcı havuzundan bir tedarikçiyle eşleştirilecek. Kupon yazılım aboneliklerini, bulut GPU/CPU kullanımını, veri hizmetlerini ve güvenlik ile uygunluk testlerini kapsıyor. Pilotlar organize sanayi bölgeleri, hastaneler ve e-ticaret platformlarında planlanıyor; öncelikli alanlardan biri akıllı üretim ve kalite.
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030, ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu ve pilot projelerde ortalama en az %10 verimlilik ya da kalite artışı hedefliyor (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2026). Başarı ölçütleri bununla sınırlı değil: desteklenen projelerin en az yarısının sahada pilota, bunların en az üçte birinin kalıcı ürüne dönüşmesi; denemeden pilota medyan sürenin en çok 4 ay, pilottan ürüne en çok 6 ay olması bekleniyor. Akredite sağlayıcı havuzunun ölçütleri Eylül 2026 sonu itibarıyla açıklanmış değil.
Kuponun kapsayacağı yazılım ve otomasyon türlerine örnekler için Sheltron'un yapay zekâ çözümleri sayfasına bakabilirsiniz. Bugün başvurulabilen KOSGEB ve TÜBİTAK kanallarını ise KOBİ'ler için bütçe dostu yapay zekâ rehberimizde derledik. Akredite havuza girecek tedarikçileri değerlendirirken yapay zekâ danışmanlığı seçim rehberindeki ölçütler de işe yarar.
Herkes için GPU kimlere açılacak?
Eylem 6, ilk fazda en az beş akredite yerli veri merkezi üzerinden yılda en az 2 milyon GPU-saat sağlamayı ve bunun en az %40'ını teknogirişimlere ayırmayı öngörüyor. 2028 sonunda kapasitenin yıllık en az 20 milyon GPU-saate çıkması hedefleniyor. KOBİ'ler ve girişimler için yazılım, bulut ve donanım destekli paketler, ayrı erişim pencereleri ve kotalar tanımlanmış. Anadolu Ajansı'nın 31 Ağustos 2026 tarihli haberine göre ilk çağrı 6 ay içinde açılacak. Eylül 2026 sonu itibarıyla çağrının açıldığına dair kamuya açık bir duyuru bulamadık.
Belgede bir tutarsızlık var. Planın dört ekseni özetleyen sayfasında (PDF'in 16. sayfası) Herkes için GPU "sektörel önceliklere göre yılda 10 milyon GPU-saat esnek erişim imkânı" olarak tanıtılıyor; Eylem 6'nın ölçülebilir hedefi ise ilk fazda 2 milyon, 2028 sonunda 20 milyon GPU-saat. Planlamada esas alınacak rakam, eylem sayfasındaki ölçülebilir hedef.
Kamu alımları ve HIT-30 farkı
Eylem 7, kamu yatırım programı bütçesinin en az %2'sini yapay zekâ projelerine ayırmayı ve ilk 12 ayda en az 10 bakanlıkta en az 30 pilot yürütmeyi hedefliyor. Kamuda başarıyla uygulanan çözümler dijital rozet alacak ve DMO Tekno Katalog'a girecek; kamu alımlarına katılımda teknogirişim belgesi esas alınacak. OSB'ler ve kamu kurumları için kurgulanabilecek çözüm türlerini ilgili sayfamızda özetledik.
HIT-30 ise farklı bir ölçekte. KPMG Vergi'nin aktardığına göre yapay zekâ çağrısında asgari yatırım tutarı 100 milyon dolar; destekler vergi teşvikinde %60'a, hibede %40'a, finansmanda %70'e kadar çıkıyor. Bu, KOBİ'nin değil büyük yatırımcının kanalı. KOBİ'nin gerçek kapıları kupon, GPU-saat, bölgesel merkezler ve çalışan dönüşümü programı. Bunlar açılana kadar bugün başvuruya açık, yapay zekâya özel bir kanal da var: KOSGEB'in Teknogirişim Rozeti sahibi işletmelere yönelik Yapay Zekâ Kredi Programı, GPU/CPU, veri merkezi ve yapay zekâ aracı giderleri için 500 bin ile 5 milyon TL arası, 12 ay ödemesiz kredi sunuyor; başvurular 2026 sonuna kadar alınıyor. KOBİ ölçeğinde nereden başlanacağını KOBİ çözümlerimizde özetledik.
Çalışan dönüşümü, veri ve bölgesel merkezler işletmeye ne getiriyor?
Plan, 24 ay içinde en az 100.000 çalışanın sektöre özel yapay zekâ modülü tamamlamasını hedefliyor ve işletmelerin çalışanlarını bu programa Ar-Ge merkezi ve teknokent teşvikleriyle yönlendirebileceğini söylüyor. Veri tarafında en az 2.000 kamu veri seti, bölgesel tarafta en az üç Mükemmeliyet Merkezi öngörülüyor.
Bu üç kaldıraç, işletmelerin bugün dile getirdiği engellerle birebir örtüşüyor. TÜİK'in 2025 verisinde yapay zekâ kullanmayı düşünüp kullanmayan girişimler en çok uzmanlık eksikliğini, maliyeti ve hukuki belirsizliği gösteriyor.
| İşletmenin engeli (TÜİK, 2025) | Oran | Plandaki karşılığı |
|---|---|---|
| Uzmanlık eksikliği | %74,2 | Eylem 1 okuryazarlık programı, Eylem 2 Çalışan Dönüşümü Programı |
| Maliyet | %67,4 | Eylem 8 KOBİ kuponu, Eylem 6 Herkes için GPU, Eylem 9 ortak altyapı |
| Hukuki belirsizlik | %62,4 | Eylem 4 orantılı risk rehberi, Eylem 16 düzenleyici deney alanları |
Çalışan dönüşümü ve okuryazarlık
Eylem 1, ilk 12 ayda en az 1,5 milyon, 24 ayda toplam 5 milyon vatandaşa ulaşmayı; 81 ilde yüz yüze atölye düzenlemeyi ve ilk 6 ayda en az 1.000 eğitici yetiştirmeyi hedefliyor. Yetkinlik ölçümü e-Devlet'e entegre olacak, seviye bazlı mikro-sertifika verilecek. Eylem 2'deki Çalışan Dönüşümü Programı işletmeler için daha doğrudan: belgeye göre "İşletmeler, çalışanlarını bu programa yönlendirmek için Ar-Ge merkezi ve teknokent teşvik mekanizmalarından yararlanabilecektir." Pazarlama ve içerik ekiplerinin yapay zekâ aramalarında görünürlüğe dair eğitimi için GEO Akademi gibi kaynaklar kullanılabilir.
Veri ve bölgesel merkezler
Eylem 3, açık ve API üzerinden erişilebilir bir Ulusal Veri Kütüphanesi kuruyor: en az 3 pilot veri alanı, en az 25 ortak veri seti, makine okunabilir en az 2.000 kamu veri seti ve API'de en az 100 yüksek değerli veri ürünü. Veri paylaşan işletmelere vergi ve Ar-Ge indirimi, GPU ya da veri kredisi ve "Güvenilir Veri Sağlayıcı" statüsü öngörülüyor. Süreç verisini düzenli tutan bir üretici, hem bu teşviklere hem de Sheltron'un kurumsal yapay zekâ otomasyonu gibi süreç odaklı projelere bir adım önde başlar.
Eylem 9 ise üniversite, teknopark, TEKMER ve sanayiden oluşan konsorsiyumlarla Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri kuruyor. 2028 sonuna kadar en az 5 bölgenin ilanı, en az 3'ünün faaliyete geçmesi, en az 3 Bölgesel Mükemmeliyet Merkezi ve en az 6 erişim noktası hedefleniyor. Bu merkezler KOBİ'ye ortak GPU/HPC, güvenli veri alanı, laboratuvar ve hızlı prototipleme sunacak. Bugün hangi teknoparkların bu role aday olduğunu İstanbul yapay zekâ ekosistemi ve teknopark haritamızda görebilirsiniz. Otomasyonun hangi iş süreçlerinde denendiğine dair örnekleri yapay zekâ otomasyonuyla iş süreçlerini hızlandırma yazımızda bulabilirsiniz.
Güvenilir yapay zekâ kuralları işletmeden hangi belgeleri isteyecek?
Plan, AB'nin orantılı risk yaklaşımını dikkate alan kademeli bir çerçeve öngörüyor: düşük riskte sade kontrol listesi, orta riskte kısa-form Algoritmik Etki Değerlendirmesi, yüksek etkili alanlarda ise genişletilmiş değerlendirme, kamuya açık Model Kartı ve teknik dosya. Orantılı risk rehberinin ilk 12 ayda yayımlanması hedefleniyor.
Eylem 4'e göre yüksek etkili alanlar sağlık, eğitim, istihdam, sosyal yardım, kredi değerlendirme, biyometrik tanıma, kolluk ve adalet ile çocuklara yönelik uygulamalar. İşe alımda aday eleyen ya da kredi skoru üreten bir sistem kullanan işletme, bu tanım nedeniyle en ağır belge setiyle karşılaşacak. Planın tanımladığı Model Kartı; amacı, kullanım alanını, eğitim ve veri kaynaklarını, performans metriklerini, bilinen sınırlılıkları, riskleri ve önerilen kullanım koşullarını içeren bir belge.
Eylem 16, finans, sağlık, enerji, mobilite ve telekom başta olmak üzere en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanı açmayı, regüle sektörlerde güvenli bulut kullanımı için 6 ay içinde bir aksiyon planı hazırlamayı ve genel bir yapay zekâ kanununa zemin oluşturmayı öngörüyor. Kanunun metni ve tarihi ise bilinmiyor.
Bugün geçerli olan kurallar
Eylül 2026 sonu itibarıyla planın rehberleri yayımlanmış değil, ancak işletmeyi bugün bağlayan kurallar zaten var. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kasım 2025'te "Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi"ni yayımladı. Mart 2026 tarihli iş yerlerinde üretken yapay zekâ kullanımı notunda ise bu araçların her zaman "açık biçimde tanımlanmış bir kurumsal strateji, politika veya yönlendirme çerçevesi" içinde kullanılmadığına ve bunun kurumsal düzeyde izlemeyi zorlaştırabildiğine dikkat çekti.
AB'ye ürün ya da hizmet satan işletmeler için ikinci bir takvim işliyor. Avrupa Komisyonu'nun AI Act sayfasına göre Yapay Zekâ Yasası'nın genel uygulaması 2 Ağustos 2026'da başladı; hassas alanlardaki yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülükler 2 Aralık 2027'de, ürünlere gömülü yüksek riskli sistemlere ilişkin olanlar 2 Ağustos 2028'de devreye giriyor. Türkiye'nin planı bu yaklaşımı dikkate aldığını söylüyor ama ayrı bir ulusal çerçeve kuruyor; dolayısıyla ihracatçı işletme iki takvimi birlikte izlemek zorunda.
Neler hâlâ belirsiz? Bütçe, başvuru takvimi ve ölçüm
Eylül 2026 sonu itibarıyla eylem bazında bütçe, kupon tutarı, kupon başvuru platformu ve Herkes için GPU çağrısının tarihi kamuya açık değil. Plan bütçenin yıllık uygulama planlarında tanımlanacağını ve ilk ilerleme raporunun 12 ay içinde yayımlanacağını söylüyor; ancak bu sürenin hangi günden başladığı belgede tanımlı değil.
Belgeye göre her eylemin kaynak ihtiyacı ve finansman kaynağı "yıllık uygulama planlarında ayrıca tanımlanacak". Yani bugün hedefler var, arkalarındaki para henüz yazılı değil.
| Konu | Belgede bilinen | Bilinmeyen (Eylül 2026) |
|---|---|---|
| KOBİ kuponu | En az 1.000 kupon, kapsam, akredite sağlayıcı eşleştirmesi | Kupon tutarı, başvuru platformu, başvuru tarihi |
| Herkes için GPU | İlk fazda yılda 2 milyon GPU-saat, 2028 sonunda 20 milyon | Çağrı tarihi, başvuru ölçütlerinin ayrıntısı |
| Fonlar | 10 milyar TL Araştırma Fonu, 15 milyar TL Büyüme Fonu | Başvuru kanalları, yönetici kurumun işleyişi |
| Orantılı risk rehberi | 12 ay içinde yayımlanacak, üç kademeli yapı | Kontrol listesi ve değerlendirme şablonlarının içeriği |
| Takvim başlangıcı | "Yayımdan itibaren" ifadesi | 13 Haziran mı 18 Ağustos mu; belgede tanımlı değil |
| Eylem bütçeleri | Yıllık uygulama planlarında tanımlanacak | Eylem başına tutarlar |
| Şeffaflık Portalı | Yeşil, sarı, kırmızı durum renkleri; bağımsız değerlendirme | Portalın açılış tarihi |
Başlangıç 13 Haziran 2026 kabul edilirse ilk ilerleme raporu Haziran 2027'ye, 18 Ağustos 2026 kabul edilirse Ağustos 2027'ye kadar yayımlanmalı. "İlk 6 ay" içindeki GPU çağrısı ve güvenli bulut aksiyon planı için de benzer biçimde iki ayrı tarih ortaya çıkıyor: 2026 sonu ya da 2027 başı. Eylül 2026 sonu itibarıyla Ulusal Yapay Zekâ Kurulu'nun teşkili, kupon platformu ya da Şeffaflık Portalı için kamuya açık bir duyuru da bulamadık. Para Dergi'nin 3 Eylül 2026 tarihli haberi de kurulu, Program Ofisi'ni ve Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu'nu hâlâ "devreye alınması planlanan" yapılar olarak aktarıyordu.
Önceki stratejinin beş sayısal üst hedefi ile iki öncelik hedefinden oluşan yedi göstergeden beşi için kamuya açık bir ölçüm yok; yeni planın farkı, her eylem için başlangıç değeri ve gösterge setini kamuya açma taahhüdü. Oxford Insights'ın yerine getirilmemiş taahhütler uyarısı düşünüldüğünde, işletmenin yapacağı en makul şey planı başlık rakamlarıyla değil, portalda açılacak eylem göstergeleriyle takip etmek.
İşletmeler planı beklemeden hangi beş adımı atabilir?

Kupon ve GPU çağrıları açılmadan yapılabilecek en değerli iş, başlangıç değerini kayda almak. Plan her pilot projede öncesi-sonrası ölçüm, başarı eşiği ve bakım planını en baştan istiyor. Bugünkü süreyi, maliyeti ve hata oranını belgelemiş bir işletme, başvuru açıldığında hazır bir dosyayla başlar.
Aşağıdaki beş adım, planın zorunlu tuttuğu belgeleri işletmenin bugünden hazırlayabileceği dosyalara çeviriyor:
- Süreç ve başlangıç metriği kaydı. Yapay zekânın deneneceği bir ya da iki süreci seçin; bugünkü işlem süresini, birim maliyeti ve hata oranını yazılı hale getirin. Eylem 8'deki %10 verimlilik eşiği ancak bir başlangıç değerine göre kanıtlanabilir. Yatırımın geri dönüşünü hangi metriklerle izleyeceğinizi yapay zekâ yatırım maliyeti ve ROI rehberimizde anlattık.
- KVKK uyumlu kurumsal yapay zekâ kullanım politikası. Hangi aracın, hangi veriyle, kim tarafından kullanılabileceğini tek sayfada tanımlayın. KVKK'nın iş yeri notu, politikasız kullanımı izleme ve yönetim riski olarak işaret ediyor.
- Risk sınıfı ve Model Kartı ön taslağı. Kullandığınız ya da geliştirdiğiniz sistemin düşük, orta ya da yüksek etkili alana girip girmediğini belirleyin; yüksek etkiliyse Model Kartı başlıklarını şimdiden doldurmaya başlayın.
- Teknopark ve tedarikçi ilişkisi. Bölgenizdeki teknopark ya da TEKMER ile temas kurun, akredite havuza girmesi muhtemel tedarikçileri önceden değerlendirin. Kamuya satış ya da KOSGEB'in yapay zekâ kredisi için teknogirişim belgesi ve rozeti şartını kontrol edin.
- Ekip okuryazarlığı. e-Devlet üzerinden yetkinlik ölçümü açıldığında ekibinizin hangi seviyede başlayacağını bilmek için kısa bir iç değerlendirme yapın. İşletmede yapay zekâya geçişin 90 günlük adımlarını işletmeler için yapay zekâ uyum rehberimizde anlattık.
Plan kamuda başarılı çözümlere dijital rozet ve DMO Tekno Katalog görünürlüğü vaat ediyor. Bu görünürlük, işletmenin adı ve hizmeti web sitesinde ve ChatGPT, Gemini ya da Copilot gibi asistanlarda tutarlı göründüğünde işe yarar; kamu alıcısı tedarikçiyi bu kanallarda da araştırabilir. Sheltron'un ücretsiz Hızlı Değerlendirme hizmeti, web sitenizin ChatGPT ve Gemini'de bugün nasıl göründüğünü ve hangi süreçlerinizin otomasyona uygun olduğunu inceliyor. Sheltron SME-Index ise adres, sektör, hizmet ve fiyat gibi dağınık işletme verilerini yapay zekâ platformlarının anlayacağı tutarlı bir formata dönüştürüyor.
Eylem Planı'nın rakamları iddialı, uygulama ayrıntıları ise henüz yolda. Çağrılar açıldığında en hızlı davranacak işletmeler, ölçümünü önceden yapmış olanlar olacak. Başlangıç değerinizi ve otomasyona uygun süreçlerinizi birlikte çıkarmak isterseniz Sheltron ekibiyle görüşebilirsiniz.
Ajans desteği mi arıyorsunuz? Partner GEO ajansımız Lein Digital.
Sıkça Sorulan Sorular
SHELTRON Insight Summary
LLM-Readable- Konu
- Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030: İşletmeler İçin Ne Değişiyor, Neler Hâlâ Belirsiz?
- TL;DR
- Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı 2026-2030, 18 Ağustos 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve 16 eylemden oluşuyor. İşletmeler için ana kanallar ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu, yılda en az 2 milyon GPU-saatlik Herkes için GPU kredisi ve kamu yatırım bütçesinin en az %2'si. Eylem bütçeleri, kupon tutarı ve başvuru tarihleri ise henüz açıklanmadı; önceki stratejinin 'ilk 20' endeks hedefi tutmadı (Oxford Insights 2025: 53. sıra).
- Ana Çıkarımlar (7)
- Plan 13 Haziran 2026'da açıklandı, 18 Ağustos 2026'da 2026/9 sayılı Genelge ile 33344 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 4 eksende 16 eylem içeriyor.
- Eylem 8, ilk 12 ayda en az 1.000 KOBİ yapay zekâ kuponu ve pilotlarda ortalama en az %10 verimlilik veya kalite artışı hedefliyor.
- Herkes için GPU ilk fazda yılda en az 2 milyon GPU-saat, 2028 sonunda yıllık en az 20 milyon GPU-saat öngörüyor; Eylül 2026 sonu itibarıyla ilk çağrının açıldığına dair kamuya açık duyuru yoktu.
- HIT-30 yapay zekâ çağrısında asgari yatırım 100 milyon dolar; KOBİ'nin kanalları kupon, GPU-saat, bölgesel merkezler ve çalışan dönüşümü programı.
- 2021-2025 stratejisinin beş sayısal üst hedefi ile iki öncelik hedefinden oluşan yedi göstergeden beşi için kamuya açık ölçüm yok; 'ilk 20' endeks hedefi tutmadı (Oxford Insights 2025: 195 ülke arasında 53.).
- Eylem bazında bütçe, kupon tutarı ve başvuru platformu açıklanmadı; 12 aylık takvimin 13 Haziran'dan mı 18 Ağustos'tan mı başladığı belgede tanımlı değil.
- Yüksek etkili alanlarda (sağlık, istihdam, kredi vb.) genişletilmiş etki değerlendirmesi ve kamuya açık Model Kartı istenecek; orantılı risk rehberi 12 ay içinde gelecek.
- Kaynaklı Veriler
- 16 eylem — Eylem Planı 'Fark et, İstifade et, Üret, Yönet' eksenlerinde toplam 16 eylemden oluşuyor (T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026)
- 1.000 — ilk 12 ayda dağıtılması hedeflenen asgari KOBİ yapay zekâ kuponu sayısı (Eylem 8) (T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026)
- %10 — Eylem 8 pilotlarında hedeflenen ortalama asgari verimlilik veya kalite artışı; denemeden pilota medyan en çok 4 ay (T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026)
- 2 milyon GPU-saat — Herkes için GPU'nun ilk fazda yıllık asgari kapasitesi; 2028 sonunda en az 20 milyon GPU-saat (Anadolu Ajansı; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Eylem Planı, 2026)
- %2 — kamu yatırım programı bütçesinin yapay zekâ projelerine ayrılması hedeflenen asgari payı (Eylem 7) (T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026)
- 100.000 — Çalışan Dönüşümü Programı kapsamında 24 ayda sektöre özel yapay zekâ modülü tamamlaması hedeflenen asgari çalışan sayısı (T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026)
- 10 milyar TL — Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu büyüklüğü; 15 milyar TL'lik Büyüme Fonu ile en az 20 girişim hedefleniyor (T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), 2026)
- 53. sıra — Türkiye'nin Hükümet Yapay Zekâ Hazırlık Endeksi 2025'te 195 ülke arasındaki yeri (58,91 puan); UYZS hedefi ilk 20'ydi (Oxford Insights, Government AI Readiness Index 2025 (Ocak 2026 revizyonu), 2026)
- 119 tedbir — 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nin 6 öncelik ve 24 amaç altındaki tedbir sayısı (Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2021-2025 (CBDDO, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı), 2021)
- %7,5 — 2025'te yapay zekâ kullanan girişimlerin oranı (2021'de %2,7); 250 ve üzeri çalışanlılarda %24,1 (TÜİK, Yapay Zekâ İstatistikleri 2025 (ANKA Haber aktarımı), 2025)
- %74,2 — yapay zekâ kullanmayı düşünüp kullanmayan girişimlerde engel olarak uzmanlık eksikliğini gösterenlerin oranı (maliyet %67,4) (TÜİK, Yapay Zekâ İstatistikleri 2025 (ANKA Haber aktarımı), 2025)
- 100 milyon dolar — HIT-30 yapay zekâ çağrısında asgari yatırım tutarı (KPMG Vergi, 2025)
- 1.188 — Türkiye'deki aktif yapay zekâ girişimi sayısı (Yapay Zekâ Fabrikası, Startups.watch ve Endeavor 2025 raporu) (egirişim, 2026)
- 5 milyon TL — KOSGEB Yapay Zekâ Kredi Programı'nda Teknogirişim Rozeti sahibi işletmelere verilen azami kredi (asgari 500 bin TL, 12 ay ödemesiz; başvurular 2026 sonuna kadar) (KOSGEB, 2026)
- Arama Niyetleri
- türkiye yapay zeka eylem planı 2026-2030
- yapay zeka eylem planı genelgesi 2026/9
- ulusal yapay zeka stratejisi türkiye
- türkiye ulusal yapay zeka stratejisi güncel durum 2026
- yapay zeka eylem planı işletmelere etkisi
- türkiye yapay zeka politikası 2026
- kobi yapay zeka kuponu
- herkes için gpu programı
- Yayıncı
- Sheltron Teknoloji · Türkiye'nin İlk GEO Teknoloji Şirketi
Eren Çöp
Kurucu & GEO Stratejisti
Dijital pazarlama ve SEO alanında 5 yıllık uygulayıcı deneyimini, 2024'ten itibaren Generative Engine Optimization (GEO) disiplinine taşıdı. Sheltron Teknoloji'yi TÜBİTAK BİGG desteğiyle kuran Eren Çöp, Türkiye'nin ilk GEO teknoloji şirketini Yıldız Teknopark'ta faaliyete geçirdi. Edtech, kurumsal itibar yönetimi ve iş geliştirme geçmişiyle, işletmelerin ChatGPT, Perplexity ve Gemini'de görünür olma stratejilerini şekillendiriyor. 146+ firmada AI görünürlük testi ve optimizasyon yürüttü.
LinkedIn Profili →AI Görünürlüğünüzü Test Edin
Web sitenizin ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarında nasıl göründüğünü ücretsiz öğrenin.
Ücretsiz Analiz AlAjans desteği mi arıyorsunuz? Partner GEO ajansımız Lein Digital.
İlgili Yazılar
Bu yazıyla başlayın
Konuyla ilgili ücretsiz araçlarımız ve kapsamlı rehberlerimiz