Hreflang Nasıl Uygulanır? AI Botları İçin Dil Sinyallerinin Doğru Kurulumu
hreflang'in HTML, HTTP başlığı ve sitemap ile kurulumu, en sık hatalar, canonical çakışması ve AI yüzeylerinde dil sinyalini taşıyan sayfa içi öğeler; Sheltron'un kendi /en/ sayfalarının Eylül 2026 denetimiyle.

💡Kısa Özet
Ahrefs'in 2023 taramasında hreflang kullanan sitelerin %67'sinde en az bir hata vardı. Google dili hreflang'den değil görünür metinden algılıyor; OpenAI ve Perplexity'nin bot dokümanlarında hreflang hiç geçmiyor. Yazı hreflang'in doğru kurulumunu ve AI yüzeyleri için html lang, inLanguage ve tek dilli sayfa gerekliliğini kod örnekleriyle anlatıyor.
Ana Çıkarımlar
- •Ahrefs'in 2023'teki 374.756 domainlik taramasında hreflang kullanan sitelerin %67'sinde en az bir hata vardı; en yaygını %56,3 ile eksik x-default.
- •Google, sayfa dilini hreflang'den ya da lang özniteliğinden değil görünür metinden algıladığını Eylül 2026'da güncellenen dokümanında açıkça yazıyor.
- •Web Almanac 2025'e göre hreflang masaüstü sayfaların %20,3'ünde var; HTTP başlığı yöntemi yalnızca %0,2'sinde kullanılıyor.
- •hreflang kullanan her sayfanın canonical'ı aynı dildeki sayfa olmalı; Ahrefs 2023 verisinde domainlerin %8'inde hreflang canonical olmayan URL'yi gösteriyordu.
- •OpenAI ve Perplexity'nin tarayıcı dokümanlarında hreflang geçmiyor; AI yüzeylerinde dil sinyalini tek dilli sayfa, html lang ve inLanguage taşıyor.
- •Eylül 2026'da sheltron.com.tr'nin 326 sitemap URL'sinden yalnızca 3'ü İngilizceydi; bu sayfalarda hreflang doğruydu ama html lang 'tr' idi ve metnin %28,5-%56,4'ü Türkçeydi.
hreflang'i doğru uygulamak için her dil sürümü kendini ve diğer tüm sürümleri tam URL ile listelemeli, bu liste karşılıklı olmalı, canonical aynı dildeki sayfayı göstermeli ve eşleşmeyen kullanıcılar için bir x-default tanımlanmalıdır. Kurallar kısa ama sık çiğneniyor: Ahrefs'in 2023'te 374.756 domain üzerinde yaptığı taramada hreflang kullanan sitelerin %67'sinde en az bir hata çıktı. Daha az konuşulan sorun ise şu: ChatGPT ve Perplexity'nin bu etiketi kullandığına dair belgelenmiş bir kural yok.
Bu nedenle çok dilli bir sitede iki ayrı katman yönetilir. Birincisi Google ve Bing'in indeksleme katmanıdır; hreflang orada çalışır ve kuralına göre kurulmalıdır. İkincisi AI yüzeylerinin kaynak seçtiği katmandır; orada dil sinyalini sayfanın kendisi taşır: <html lang>, JSON-LD inLanguage, hedef dilde başlık, gövde, menü ve footer. Hangi pazara hangi dilde içerik açılacağı sorusunu çok dilli GEO rehberimizde ele aldık. Bu yazı uygulamaya odaklanıyor: kod örnekleri, hata listesi, AI platformlarında neyin belgelenip neyin belgelenmediği ve Sheltron'un kendi İngilizce sayfalarının açık denetimi.
hreflang nedir ve hangi sorunu çözer?
hreflang, aynı sayfanın farklı dil veya bölge sürümlerini birbirine bağlayan bir rel="alternate" ipucudur ve arama motoruna hangi kullanıcıya hangi URL'yi göstereceğini söyler. Dili tespit etmez. Google, Eylül 2026'da güncellenen dokümanında sayfa dilini hreflang'den ya da lang özniteliğinden değil, görünür metinden algoritmayla belirlediğini açıkça yazıyor.
Bu ayrım yazının geri kalanını belirliyor. Google Search Central'ın yerelleştirilmiş sürümler dokümanı hreflang'i bir eşleştirme aracı olarak tanımlar: Almanca arama yapan kullanıcıya Almanca URL'nin, Türkçe arama yapana Türkçe URL'nin gösterilmesine yardım eder. Google, sayfanın hangi dilde yazıldığına ise etiketlere değil içeriğin kendisine bakarak karar verir. Google'ın çok bölgeli siteler dokümanı da aynı noktayı tekrarlar: dil, lang gibi kod düzeyindeki bilgilerden ya da URL'den değil, görünür içerikten belirlenir.
Google, sayfanın dilini hreflang'den ya da lang özniteliğinden değil görünür metinden algılar; hreflang yalnızca aynı içeriğin dil sürümlerini eşleştirir.
hreflang değeri iki parçadan oluşur. İlk parça zorunlu dil kodudur ve ISO 639-1 biçimindedir (tr, en, de). İkinci parça isteğe bağlı bölge kodudur ve ISO 3166-1 Alpha-2 biçimindedir (tr-TR, de-CH). Google tek başına ülke kodu kabul etmez. Etiketin dayandığı genel standart IETF RFC 5646 (BCP 47) etiketleri büyük-küçük harfe duyarsız kabul eder; yine de tek bir yazım biçiminde kalmak bakım hatalarını azaltır.
Ayrılmış x-default değeri, kullanıcının dili ya da bölgesi hiçbir sürümle eşleşmediğinde gösterilecek yedek sayfayı belirtir. Google bu değeri 2013'te duyururken iki tipik kullanım saymıştı: dil seçici sayfası ve ziyaretçiyi otomatik yönlendiren ana sayfa.
Benimsenme hızla artıyor. HTTP Archive'ın Web Almanac 2025 SEO bölümüne göre hreflang masaüstü sayfaların %20,3'ünde, mobil sayfaların %19,7'sinde bulunuyor; 2024'te bu oran yüzde 9-10 civarındaydı, yani bir yılda yaklaşık iki katına çıktı. Daha fazla kullanım, daha fazla hatalı kurulum anlamına da geliyor.
hreflang'in yapmadıklarını da not etmek gerekir. Çevrilmemiş sayfayı çevrilmiş göstermez: Google, yerelleştirilmiş sürümleri yalnızca ana içerik çevrilmeden bırakıldığında kopya saydığını belirtir. Yalnız menüyü çevirip gövdeyi tek dilde bırakmak hem Google'ın uyardığı kötü deneyimi yaratır hem de hreflang kümesini anlamsızlaştırır.
hreflang nasıl uygulanır: HTML, HTTP başlığı ya da sitemap mi?
Google üç eşdeğer yöntem kabul ediyor: <head> içindeki <link> etiketleri, HTML olmayan dosyalar için HTTP Link başlığı ve xhtml:link içeren XML sitemap. Birini seçip tutarlı uygulamak yeterlidir. Web Almanac 2025'e göre HTTP başlığı yöntemi masaüstü sayfaların yalnızca %0,2'sinde kullanılıyor; pratikte seçim HTML ile sitemap arasında yapılıyor.
Türkçe ana sürümü, İngilizce ve Almanca karşılıkları olan bir ürün sayfası için HTML yöntemi şöyle görünür:
<!-- https://ornek.com.tr/urunler/pompa/ : Türkçe sayfanın <head> bölümü -->
<html lang="tr">
<link rel="canonical" href="https://ornek.com.tr/urunler/pompa/" />
<link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://ornek.com.tr/urunler/pompa/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
<link rel="alternate" hreflang="de" href="https://ornek.com.tr/de/produkte/pumpe/" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
İngilizce ve Almanca sayfalar aynı dört alternate satırını taşır. Değişen yalnızca iki şeydir: <html lang> o sayfanın dilini gösterir ve canonical o sayfanın kendi URL'sidir. x-default seçimi bir karardır. Yurt dışı talebi hedefleyen bir ihracatçı için İngilizce sürüm mantıklı bir yedektir; Türkiye odaklı bir site Türkçe sürümü seçebilir.
Aynı küme sitemap'te her <url> girdisi için tekrarlanır ve kök öğede xmlns:xhtml ad alanı tanımlanır:
<urlset xmlns="http://www.sitemaps.org/schemas/sitemap/0.9"
xmlns:xhtml="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<url>
<loc>https://ornek.com.tr/urunler/pompa/</loc>
<xhtml:link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://ornek.com.tr/urunler/pompa/" />
<xhtml:link rel="alternate" hreflang="en" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
<xhtml:link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
</url>
<!-- İngilizce URL için aynı blok: loc değişir, üç satır aynen kalır -->
</urlset>
| Yöntem | Nereye yazılır | Ne zaman uygun | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|---|
HTML <link> |
Her sayfanın <head> bölümü |
Az sayıda dil ve sayfa; şablondan üretilen siteler | Etiketler ham HTML'de olmalı; her sürüm kümenin tamamını taşır |
HTTP Link başlığı |
Sunucu yanıt başlığı | PDF gibi HTML olmayan dosyalar | Masaüstü sayfaların %0,2'sinde kullanılıyor (Web Almanac 2025); bakımı zor |
XML sitemap xhtml:link |
sitemap.xml içindeki her <url> |
Çok dil ve binlerce URL; merkezi yönetim | Her <url> kendini de listeler; xmlns:xhtml eksik olmamalı |
Sitemap tarafını genel sitemap düzeniyle birlikte düşünmek işe yarar; lastmod ve dizin yapısı için AI dönemi sitemap rehberimize bakabilirsiniz.
Framework kullanan ekipler için somut bir tuzak var. Next.js App Router'da metadata.alternates.languages HTML'e, app/sitemap.ts içindeki alternates.languages ise sitemap'e hreflang yazar. Next.js'in resmi yerelleştirilmiş sitemap örneğinde her <url> yalnızca diğer dilleri listeliyor; loc'taki sürümün kendi girdisi ve x-default yer almıyor. Örneği olduğu gibi kopyalayan ekip, Google'ın "her sürüm kendini de listelemeli" kuralını ilk günden çiğnemiş olur. Aşağıdaki biçimi Eylül 2026'da Next.js 16.3.6'nın sitemap üreticisiyle denedik; her <url> için tr, en ve x-default satırları üretildi:
// app/sitemap.ts
import type { MetadataRoute } from 'next'
const pompa = {
tr: 'https://ornek.com.tr/urunler/pompa/',
en: 'https://ornek.com.tr/en/products/pump/',
'x-default': 'https://ornek.com.tr/en/products/pump/',
}
export default function sitemap(): MetadataRoute.Sitemap {
return [pompa.tr, pompa.en].map((url) => ({
url,
alternates: { languages: pompa },
}))
}
hreflang'i geçersiz kılan kurallar: karşılıklılık, self-referans ve x-default
hreflang'in yok sayılmasının en bilinen nedeni karşılıklılık eksikliğidir: A sayfası B'yi gösterip B A'yı göstermiyorsa Google iki etiketi de görmezden gelir. Buna ek olarak her sürüm kendini de listelemeli, URL'ler tam nitelikli olmalı, dil kodu ISO 639-1 ile başlamalı ve hreflang hedefleri yönlendirmesiz 200 yanıtı dönmelidir.
Google'ın dokümanındaki ifade nettir: iki sayfa birbirini göstermiyorsa etiketler yok sayılır. Bu kural tek tek sayfa çiftleri için geçerlidir; kümenin bir kolu kopuksa o kol çalışmaz. URL'ler de protokol ve alan adıyla birlikte yazılmalıdır. https://ornek.com.tr/en/ geçerlidir; //ornek.com.tr/en/ ya da /en/ geçerli değildir.
Ahrefs'in 2023 taraması hataların nerede yoğunlaştığını gösteriyor:
| hreflang hatası | Etkilenen domain oranı (Ahrefs, 2023) | Ne anlama geliyor |
|---|---|---|
| En az bir hata | %67 | hreflang kullanan her üç siteden ikisinde sorun var |
| x-default eksik | %56,3 | Eşleşmeyen kullanıcı için yedek sayfa tanımlanmamış |
| Self-referans eksik | %18 | Sayfa kendini kümede listelemiyor |
| Yönlenen veya bozuk sayfaya hreflang | %16,9 | Hedef URL 3xx ya da 4xx dönüyor |
| Karşılıklı etiket eksik | %15,3 | A→B var, B→A yok; Google etiketi yok sayar |
| Canonical olmayan URL'ye hreflang | %8 | Küme, arama motorunun seçmediği URL'yi gösteriyor |
| Hatalı dil kodu | %4,6 | ISO 639-1 dışı ya da yalnız ülke kodu |
| Tutarsız dil öznitelikleri | %3,2 | Aynı URL farklı yerlerde farklı kodla anılıyor |
| Aynı dil için birden fazla sayfa | %2,5 | Tek dil koduna iki URL atanmış |
Ahrefs'in 374.756 domainlik 2023 taramasında hreflang kullanan sitelerin %67'sinde en az bir hata vardı; en yaygın eksik %56,3 ile x-default'tu.
Veri üç yıllık olsa da hata tipleri yapısal. Çoğu tek bir kök nedene iner: hreflang'i sayfa sayfa elle yazmak. Kümeyi tek bir veri kaynağından (CMS alanı, çeviri tablosu ya da yukarıdaki gibi bir sözlük) üretmek karşılıklılığı ve self-referansı kendiliğinden garanti eder.
Dil kodu seçiminde pratik kural şudur: içerik tüm Türkçe konuşan kitleye aynıysa tr yeterlidir. Almanya ile İsviçre için fiyatı ya da mevzuatı farklı iki Almanca sayfa varsa de-DE ve de-CH gibi dil ve bölge birlikte kullanılır. Yalnızca ülke kodu yazmak geçerli değildir. hreflang="TR" Türkiye'yi değil, dil kodu olarak Türkçeyi ifade eder; Türkiye'yi ayrıca belirtmek istiyorsanız tr-TR yazılır.
Yönlendirme hataları çoğu zaman URL değişikliklerinden sonra ortaya çıkar. Bir sayfa taşındığında hreflang kümesindeki eski adres 301 ya da 308 dönmeye başlar ve %16,9'luk gruba düşersiniz. Kümedeki her URL, yönlendirmenin sonundaki nihai adres olmalıdır.
hreflang ile canonical çakışırsa ne olur?
Google, hreflang kullanan her sayfanın canonical'ının aynı dildeki sayfa olmasını istiyor. İngilizce sayfanın canonical'ını Türkçe ana sayfaya vermek, arama motoruna "bu sayfa ayrı bir sürüm değil, Türkçe sayfanın kopyası" demektir ve hreflang ilişkisi anlamını yitirir. Ahrefs'in 2023 taramasında domainlerin %8'inde hreflang canonical olmayan bir URL'yi gösteriyordu.
Google'ın kopya URL'leri birleştirme dokümanı bu noktada açık: hreflang öğeleri kullanılıyorsa canonical aynı dildeki sayfayı, aynı dilde canonical yoksa en yakın ikame dili göstermelidir. Tipik yanlış kurulum, tüm dil sürümlerinin canonical'ının varsayılan dile verilmesidir. Bu kurulum yabancı dil sayfalarını Türkçe sayfanın kopyası olarak işaretler; Google canonical olarak Türkçe URL'yi seçerse İngilizce sürüm kendi dilindeki aramalarda ayrı bir sonuç olarak yer bulamaz.
<!-- YANLIŞ: İngilizce sayfa canonical'ı Türkçe sayfaya veriyor -->
<link rel="canonical" href="https://ornek.com.tr/urunler/pompa/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
<!-- DOĞRU: İngilizce sayfa kendini canonical gösteriyor, küme tam -->
<link rel="canonical" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
<link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://ornek.com.tr/urunler/pompa/" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://ornek.com.tr/en/products/pump/" />
İkinci çakışma türü daha sessizdir. hreflang ?utm= parametreli, sonunda eğik çizgisi farklı ya da http ile başlayan bir URL'yi gösterirken canonical temiz adresi gösterir. İki etiket aynı sayfayı kastetse de metin olarak farklı URL'ler olduğu için Ahrefs'in "canonical olmayan URL'ye hreflang" grubuna girer. Çözüm, hreflang href'lerini canonical değerleriyle aynı kaynaktan üretmektir.
Üçüncü konu çeviri derinliğidir. Google, yerelleştirilmiş sürümleri yalnızca ana içerik çevrilmeden bırakıldığında kopya sayar. Yani gövdesi İngilizce, yalnızca başlığı Almanca olan bir /de/ sayfası canonical ve hreflang doğru kurulmuş olsa bile İngilizce sayfanın kopyası gibi değerlendirilebilir. Otomatik dil yönlendirmesine de dikkat edin: Google çok bölgeli siteler dokümanında bu yönlendirmeye karşı uyarıyor, çünkü tarayıcının bir sayfanın tüm dil sürümlerini görmesini engelleyebilir. Dil seçimini kullanıcıya bırakan bir seçici ve x-default daha güvenli bir düzendir.
ChatGPT, Perplexity ve Gemini hreflang'i okuyor mu?
Belgelenmiş bir kanıt yok. OpenAI ve Perplexity'nin tarayıcı dokümanları hreflang'den ya da dil sürümlerinden hiç söz etmiyor. Google'ın AI özellikleri sayfası da AI Overviews ve AI Mode için ek bir gereksinim olmadığını söylüyor. Glenn Gabe'in 1 Aralık 2025'te yayımladığı nitel testte Google, Bing ve Copilot doğru dil sürümünü getirirken ChatGPT, Perplexity ve Claude sık sık İngilizce sürüme yöneldi.
Belgelerde durum şöyle: OpenAI'nin tarayıcı dokümanı, OAI-SearchBot'un ChatGPT arama özelliklerinde siteleri göstermek için kullanıldığını söylüyor, ancak dil, lang ya da yerelleştirilmiş sürümler hakkında tek satır içermiyor. Perplexity'nin bot dokümanı da PerplexityBot ile Perplexity-User'ı tanımlıyor ve dil konusuna girmiyor. Google'ın AI özellikleri dokümanı ise bir sayfanın AI Overviews ya da AI Mode'da görünmesi için dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilmeye uygun olmasının yettiğini yazıyor. Buradan çıkan makul yorum, Google'ın AI yüzeylerinin hreflang dahil klasik indeksleme sinyallerini miras aldığıdır; ancak AI özelinde hreflang'den söz eden bir ifade yok.
OpenAI ve Perplexity'nin tarayıcı dokümanlarında hreflang'e dair tek satır yok; ChatGPT ve Perplexity'nin bu etiketi kullandığı belgelenmemiştir.
Gözlem tarafında en ayrıntılı kaynak Glenn Gabe'in GSQi'deki testi. Gabe, hreflang ile bağlanmış çevrilmiş içerikler (Google Search dokümanları, Cloudflare blogu) üzerinde Fransızca, İtalyanca ve İspanyolca sorgular çalıştırdı:
| Yüzey | hreflang kullanımı belgelenmiş mi? | Gabe testindeki gözlem (1 Aralık 2025) |
|---|---|---|
| Google Arama ve AI Overviews | Klasik aramada evet; AI özelinde ayrı ifade yok | Google Arama ve AI Overviews test boyunca genellikle doğru dil sürümünü gösterdi |
| Google AI Mode | AI özelinde ayrı ifade yok | Doğru sürümü gösterme konusunda iyi sonuç verdi |
| Bing ve Copilot | Bing dokümanı bu yazı için doğrulanamadı | Doğru dil sürümünü güvenilir biçimde gösterdi |
| ChatGPT | Hayır; OpenAI bot dokümanında dil konusu yok | Cevap sorgu dilindeydi, linkler çoğunlukla ABD İngilizcesi sürümdü |
| Perplexity | Hayır; bot dokümanında dil konusu yok | Çoğunlukla İngilizce sürümü gösterdi |
| Claude | Bu yazı kapsamında incelenmedi | Nadiren kaynak verdi, verdiğinde yanlış dil sürümüydü |
| Gemini uygulaması | Bu yazı kapsamında incelenmedi | Kaynak vermedi; istenince tutarsızdı |
Bu tabloyu okurken iki sınır akılda tutulmalı. Birincisi, Gabe'in testi nitel ve küçük örneklemli; Gabe de testin ülkeden çok dil üzerine olduğunu not ediyor. İkincisi, "belgelenmemiş" ile "çalışmıyor" aynı şey değil. Doğru ifade şu: Google'da hreflang belgelenmiş biçimde çalışıyor, Bing ve Copilot'ta gözlem olumlu; ChatGPT, Perplexity ve Claude için ise belgelenmiş bir kural yok ve eldeki tek nitel testin gözlemi olumsuz.
Pratik sonuç açık: hreflang'i Google ve Copilot için kuralına uygun kurun, ama ChatGPT'de ya da Perplexity'de doğru dil sürümünüzün seçilmesini bu etikete bırakmayın.
AI yüzeylerinde dil sinyalini hreflang değil sayfanın kendisi taşır

LLM tabanlı retrieval sorguyla aynı dildeki belgeyi tercih ediyor. NAACL 2025'te yayımlanan "Faux Polyglot" çalışması, çok dilli modellerin hem belge seçiminde hem cevap üretiminde sorgu diliyle eşleşen kaynaklara yöneldiğini gösterdi. Dolayısıyla İngilizce bir AI cevabında görünmenin en güvenilir yolu, baştan sona İngilizce ve tek dilli bir sayfadır.
Sharma, Murray ve Xiao'nun çalışması, sorgu dilinde belge bulunmadığında modellerin bu kez yüksek kaynaklı dillere kaydığını da gösteriyor. ACL 2025 Findings'te yayımlanan Park ve Lee çalışması da benzer bir sonuca ulaşıyor: çok dilli RAG sistemlerinde retriever'lar yüksek kaynaklı dilleri ve sorgu dilini tercih ediyor. Gabe testinde ChatGPT'nin Fransızca sorguya ABD İngilizcesi sayfadan link vermesi yüksek kaynaklı dile kayma eğilimiyle örtüşüyor; yine de tek bir nitel test bu bağlantıyı kanıtlamaz.
İngilizce AI cevabına giren şey hreflang etiketi değil, baştan sona İngilizce yazılmış sayfanın kendisidir.
Sayfa içinde dili taşıyan beş sinyal var. Hangisinin kim tarafından okunduğu belgelenmiş düzeyde şöyle:
| Sinyal | Ne söyler | Kim okuduğunu belgeliyor | Ne zaman kritik |
|---|---|---|---|
| hreflang | Bu URL'nin diğer dillerdeki karşılıkları | Google (arama sonucunda doğru URL); AI botları için belge yok | Her çok dilli sayfada |
<html lang> |
Belgenin varsayılan dili | W3C, WCAG 3.1.1 (ekran okuyucu, tarayıcı); Google dil tespitinde kullanmıyor | Her sayfada; ham HTML'i ayrıştıran her sistem için ilk beyan |
HTTP Content-Language |
Sayfanın hedef kitlesi | W3C: metnin dilini değil kitleyi anlatır; MDN: lang yoksa yedek |
Yalnızca lang'ı destekleyici olarak |
JSON-LD inLanguage |
İçerik öğesinin dili (BCP 47) | Schema.org tanımı; AI botlarının kullanımı belgelenmemiş | Yapılandırılmış veri taşıyan her sayfada |
| Görünür metin | Gerçek dil | Google dil tespitini buna dayandırıyor; retrieval araştırmaları sorgu diliyle eşleşmeyi gösteriyor | Her zaman; diğer sinyallerle çelişmemeli |
<html lang> için kural basit. W3C'nin dil beyanı rehberi, sayfanın varsayılan dilini her zaman html etiketinde bir lang özniteliğiyle belirtmeyi ve meta http-equiv="Content-Language" kullanmamayı öneriyor. WCAG 2.2'nin 3.1.1 "Sayfanın Dili" başarı ölçütü A seviyesindedir; yani erişilebilirliğin en temel katmanında yer alır. Buna rağmen WebAIM Million 2026 raporuna göre en popüler bir milyon ana sayfanın %13,5'inde belge dili hiç tanımlanmamış ve bu, en sık görülen altıncı WCAG hatası.
JSON-LD tarafında schema.org inLanguage özelliği BCP 47 kodu bekler. İngilizce sayfanın WebPage düğümü şöyle olabilir:
{
"@context": "https://schema.org",
"@type": "WebPage",
"@id": "https://ornek.com.tr/en/products/pump/#webpage",
"url": "https://ornek.com.tr/en/products/pump/",
"name": "Industrial Centrifugal Pump",
"inLanguage": "en",
"isPartOf": { "@id": "https://ornek.com.tr/#website" },
"about": { "@id": "https://ornek.com.tr/#organization" }
}
Burada önemli olan iki ayrıntı var. Organization düğümünün @id değeri tüm dillerde aynı kalır; çünkü marka tek bir varlıktır ve dil başına yeni bir varlık açmak kimliği böler. Buna karşılık description gibi metin alanları her dil sayfasında o dilde yazılır. Şema kurgusunun temelleri için schema.org ve JSON-LD rehberimize, @id ve düğüm bağlantılarının ayrıntısı için teknik JSON-LD rehberimize bakabilirsiniz.
Son sinyal en ağır olanıdır: görünür metin. Başlık, meta açıklama, H1, gövde, menü ve footer hedef dilde değilse diğer dört sinyal doğru olsa bile sayfa karışık dilli kalır. Türkçe sorgularda hangi kaynak tiplerinin öne çıktığını Türkçe sorgularda LLM kaynak analizimizde incelemiştik; aynı sorgu dili mantığı İngilizce sorgular için de işler.
Sheltron'un /en/ sayfaları: kusursuz hreflang, karışık dil sinyali

Eylül 2026 ölçümümüzde sheltron.com.tr'nin üç İngilizce sayfasındaki hreflang kurala uygundu: karşılıklı, self-referanslı ve x-default'lu. Buna karşın üçü de <html lang="tr"> ile sunuluyordu ve görünür metnin %28,5 ile %56,4 arasındaki bölümü Türkçe menü ve footer'dan oluşuyordu. Sitemap'teki 326 URL'nin yalnızca 3'ü İngilizceydi.
Ölçümü curl ile, JavaScript çalıştırmadan, yani ham HTML'i okuyan bir botun göreceği biçimde yaptık. Türkçe metin payı için <div lang="en"> bloğunun içindeki ve dışındaki kelimeleri ayrı saydık. Bu yaklaşık bir ölçüdür; ikon metinleri de kelime sayılır.
| URL | <html lang> |
Content-Language başlığı |
hreflang kümesi | JSON-LD inLanguage |
Türkçe kalan metin payı |
|---|---|---|---|---|---|
| /en/ | tr |
en |
tr, en, x-default (karşılıklı) | en |
%28,5 |
| /en/geo-builder/ | tr |
en |
tr, en, x-default (karşılıklı) | yok | %33,0 |
| /en/contact/ | tr |
en |
tr, en, x-default (karşılıklı) | en |
%56,4 |
hreflang tarafında eleştirilecek bir şey bulamadık. Sheltron GEO Builder'ın İngilizce sayfası Türkçe ürün sayfasıyla karşılıklı bağlı ve canonical'lar kendi dillerinde. /iletisim/ adresi 308 ile /contact/'a yönlendiği için küme de doğrudan nihai URL'yi, yani /contact/'ı gösteriyor. Sorun sayfa içi sinyallerde: belgenin varsayılan dili Türkçe beyan ediliyor, İngilizce içerik bir <div lang="en"> ile işaretleniyor ve menüden footer'a kadar çevre metin Türkçe kalıyor.
Nedeni bilinçli bir ödünleşim. Next.js'te kök layout'ta dile göre dinamik değer okumak, SEO-GEO playbook'umuzda kayıtlı olduğu gibi tüm route'ları dinamik render'a düşürmüştü. O dönemde <html lang> sabitlendi, İngilizce alt ağaç <div lang="en"> ve /en/* için Content-Language: en başlığıyla işaretlendi. Tarayıcı ve ekran okuyucu açısından bu, İngilizce bloğu doğru okutur. Ancak ham HTML'i ayrıştıran bir sistemin gördüğü belge düzeyindeki beyan tr'dir ve metnin üçte biri ile yarısı arası Türkçedir.
Bedel tarafında dürüst olmak gerekiyor. Sheltron verisi, İngilizce yüzeyde neredeyse hiç görünmediğimizi gösteriyor: Microsoft Clarity'nin 9 Ağustos 2026'da dışa aktarılan 365 günlük Copilot atıf verisinde İngilizce "top ai seo agencies" sorgusundaki Share of Authority'miz, yani atıf payımız %0,69 (6 atıf). Türkçe "yapay zeka seo yatırımı roi rehberi" sorgusunda aynı oran %59,15. Google Search Console'un aynı tarihli 12 aylık verisinde ABD'den 13.251 gösterime karşılık 4 tık, Almanya'dan 1.001 gösterime karşılık 6 tık var; üç İngilizce URL'nin toplamı 613 gösterim ve 13 tık.
Bu rakamlarla lang="tr" arasında bir nedensellik kanıtlamadık ve öyle bir iddiada bulunmuyoruz. Daha güçlü açıklama sığlık: 326 URL'lik bir sitede 3 İngilizce sayfa, İngilizce sorguda aday olacak belge sayısını baştan sınırlıyor. Retrieval araştırmalarının gösterdiği sorgu dili tercihi de bu tabloyla uyumlu. Buna göre bizim için doğru sıra şu: önce İngilizce içerik derinliği, ardından dil segmentine göre <html lang>, İngilizce menü ve footer, son olarak /en/geo-builder/ için eksik inLanguage. Rakamlar Eylül 2026 ölçümüne aittir; sayfaların güncel hâlini aşağıdaki komutlarla kendiniz kontrol edebilirsiniz.
Çok dilli sitede dil sinyalleri adım adım nasıl denetlenir?
Altı kontrol yeterli: ham HTML'de <html lang> hedef dili gösteriyor mu, hreflang kümesi karşılıklı ve self-referanslı mı, canonical aynı dildeki URL mi, hreflang hedefleri yönlendirmesiz 200 dönüyor mu, JSON-LD inLanguage görünür metinle aynı dili söylüyor mu ve menü ile footer hedef dilde mi? İlk beşi komut satırından, sonuncusu tarayıcıdan yapılır.
- Belge dili. Sayfanın ham HTML'indeki
htmletiketine bakın. JavaScript sonrası değil, ilk yanıttaki değer önemlidir.
curl -s -A "Mozilla/5.0" https://ornek.com.tr/en/products/pump/ | grep -o '<html[^>]*>'
- hreflang kümesi. Her dil sürümünde aynı komutu çalıştırın. Her sürüm kendini ve diğerlerini tam URL ile listelemeli; listeler birebir aynı olmalı.
curl -s https://ornek.com.tr/en/products/pump/ | grep -oi '<link[^>]*hreflang[^>]*>'
Canonical.
grep -oi '<link[^>]*rel="canonical"[^>]*>'çıktısı sayfanın kendi URL'sini göstermeli; farklı dildeki bir sayfayı gösteriyorsa küme bozuktur.Hedeflerin durumu. Kümedeki her URL için
curl -s -o /dev/null -w '%{http_code}' URLçalıştırın. 200 dışındaki her değer, hreflang'in nihai adres yerine eski bir adresi gösterdiği anlamına gelir.Yapılandırılmış veri.
grep -o '"inLanguage":"[^"]*"'ile JSON-LD'deki dil kodunu alın ve<html lang>ile karşılaştırın. İki değer farklıysa sayfa kendisiyle çelişiyordur.Görünür metin. Sayfayı JavaScript kapalıyken açın ve menüye, düğmelere, footer'a bakın. Yabancı dil sayfasında kalan her Türkçe satır, Google'ın uyardığı "yarım çeviri" durumunun işaretidir.
Bu kontrollerin bir kısmını araçla da yapabilirsiniz. Sheltron'un ücretsiz İçerik Denetimi aracı, girdiğiniz URL için GEO kontrol listesi ve AI Overviews uyumluluk puanı çıkarır; her dil sürümünü ayrı ayrı denetlemek farkları görünür kılar. Schema Markup Doğrulayıcı JSON-LD bloklarındaki eksik alanları ve tip uyumsuzluklarını gösterir; inLanguage değerini bu kontrolle birlikte gözden geçirebilirsiniz. Dil sürümlerinizin AI tarayıcılarına kapalı olmadığından emin olmak için robots.txt AI bot kontrolünü de çalıştırın; kusursuz bir hreflang kümesi, robots.txt'nin engellediği bir /en/ dizininde hiçbir işe yaramaz. Kontrollerin ardındaki teknik çerçeve için schema ve llms.txt altyapı rehberimiz iyi bir başlangıç noktası.
Öncelik sırası sitenin amacına göre değişir. İhracat yapan bir üretici için İngilizce ve Almanca sürümlerin gövde çevirisi, hreflang'in inceliklerinden önce gelir; İzmir ihracatçıları ve Gaziantep tekstil ve gıda ihracatçıları üzerine yazdığımız analizlerde yabancı dil içeriğinin neden belirleyici olduğunu ayrıntılı ele aldık. Çok dilli GEO kavramlarının genel çerçevesini The GEO Authority kaynaklarında, uygulamalı eğitim içeriklerini GEO Akademi sayfalarında bulabilirsiniz.
İngilizce sayfanız ChatGPT'de hangi dilde temsil ediliyor, Copilot'ta hangi URL'niz gösteriliyor? Bunu tahmin etmek yerine ölçmek için Sheltron hızlı değerlendirme formunu doldurun; dil sürümlerinizin AI yüzeylerindeki durumunu sayfa bazında birlikte çıkaralım.
Ajans desteği mi arıyorsunuz? Partner GEO ajansımız Lein Digital.
Sıkça Sorulan Sorular
SHELTRON Insight Summary
LLM-Readable- Konu
- Hreflang Nasıl Uygulanır? AI Botları İçin Dil Sinyallerinin Doğru Kurulumu
- TL;DR
- Ahrefs'in 2023 taramasında hreflang kullanan sitelerin %67'sinde en az bir hata vardı. Google dili hreflang'den değil görünür metinden algılıyor; OpenAI ve Perplexity'nin bot dokümanlarında hreflang hiç geçmiyor. Yazı hreflang'in doğru kurulumunu ve AI yüzeyleri için html lang, inLanguage ve tek dilli sayfa gerekliliğini kod örnekleriyle anlatıyor.
- Ana Çıkarımlar (6)
- Ahrefs'in 2023'teki 374.756 domainlik taramasında hreflang kullanan sitelerin %67'sinde en az bir hata vardı; en yaygını %56,3 ile eksik x-default.
- Google, sayfa dilini hreflang'den ya da lang özniteliğinden değil görünür metinden algıladığını Eylül 2026'da güncellenen dokümanında açıkça yazıyor.
- Web Almanac 2025'e göre hreflang masaüstü sayfaların %20,3'ünde var; HTTP başlığı yöntemi yalnızca %0,2'sinde kullanılıyor.
- hreflang kullanan her sayfanın canonical'ı aynı dildeki sayfa olmalı; Ahrefs 2023 verisinde domainlerin %8'inde hreflang canonical olmayan URL'yi gösteriyordu.
- OpenAI ve Perplexity'nin tarayıcı dokümanlarında hreflang geçmiyor; AI yüzeylerinde dil sinyalini tek dilli sayfa, html lang ve inLanguage taşıyor.
- Eylül 2026'da sheltron.com.tr'nin 326 sitemap URL'sinden yalnızca 3'ü İngilizceydi; bu sayfalarda hreflang doğruydu ama html lang 'tr' idi ve metnin %28,5-%56,4'ü Türkçeydi.
- Kaynaklı Veriler
- %67 — hreflang kullanan 374.756 domainin %67'sinde en az bir hreflang hatası vardı (Ahrefs, Hreflang Study, 2023)
- %56,3 — domainlerin %56,3'ünde x-default olmayan sayfalar vardı; en yaygın hreflang eksiği (Ahrefs, Hreflang Study, 2023)
- %8 — domainlerin %8'inde hreflang canonical olmayan bir URL'yi gösteriyordu (Ahrefs, Hreflang Study, 2023)
- %20,3 — hreflang taşıyan masaüstü sayfa oranı (mobilde %19,7); 2024'e göre yaklaşık iki katı (HTTP Archive, Web Almanac 2025 SEO bölümü, 2025)
- %0,2 — hreflang'i HTTP başlığıyla veren masaüstü sayfa oranı (HTTP Archive, Web Almanac 2025 SEO bölümü, 2025)
- %13,5 — en popüler bir milyon ana sayfanın %13,5'inde belge dili (html lang) tanımlı değil (WebAIM Million 2026, 2026)
- %0,69 — Sheltron'un İngilizce 'top ai seo agencies' sorgusundaki Copilot Share of Authority'si (6 atıf, 365 gün) (Sheltron verisi — Microsoft Clarity Copilot atıf dışa aktarımı, 9 Ağustos 2026, 2026)
- 326 URL'lik sitemap'te yalnızca 3 İngilizce URL (Eylül 2026) (Sheltron canlı ölçümü (curl, Eylül 2026), 2026)
- %56,4 — sheltron.com.tr/en/contact/ sayfasında görünür metnin Türkçe menü ve footer'dan oluşan payı (Eylül 2026) (Sheltron canlı ölçümü (curl, Eylül 2026), 2026)
- Arama Niyetleri
- hreflang nasıl uygulanır
- hreflang x-default
- hreflang canonical çakışması
- html lang inlanguage schema
- çok dilli site ai botu hangi dili alır
- hreflang hataları
- chatgpt hreflang okuyor mu
- Yayıncı
- Sheltron Teknoloji · Türkiye'nin İlk GEO Teknoloji Şirketi
Eren Çöp
Kurucu & GEO Stratejisti
Dijital pazarlama ve SEO alanında 5 yıllık uygulayıcı deneyimini, 2024'ten itibaren Generative Engine Optimization (GEO) disiplinine taşıdı. Sheltron Teknoloji'yi TÜBİTAK BİGG desteğiyle kuran Eren Çöp, Türkiye'nin ilk GEO teknoloji şirketini Yıldız Teknopark'ta faaliyete geçirdi. Edtech, kurumsal itibar yönetimi ve iş geliştirme geçmişiyle, işletmelerin ChatGPT, Perplexity ve Gemini'de görünür olma stratejilerini şekillendiriyor. 146+ firmada AI görünürlük testi ve optimizasyon yürüttü.
LinkedIn Profili →AI Görünürlüğünüzü Test Edin
Web sitenizin ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarında nasıl göründüğünü ücretsiz öğrenin.
Ücretsiz Analiz AlAjans desteği mi arıyorsunuz? Partner GEO ajansımız Lein Digital.
İlgili Yazılar
Bu yazıyla başlayın
Konuyla ilgili ücretsiz araçlarımız ve kapsamlı rehberlerimiz