Hızlı Değerlendirme Aracı Deep Tutorial: 9 Soru Workflow 2026

Sheltron Hızlı Değerlendirme Aracı (sheltron.com.tr/hizli-degerlendirme/) 9 boyutta AI görünürlük olgunluğunu 5 dakikada ölçen tek Türkçe interaktif benchmark. 6 aylık kullanım verisi 4.200 submission'da Türkiye KOBİ ortalamasını 34/100 olarak gösteriyor; submission'ların %71'i 20-50 skor aralığında "temel altyapı eksik" bandında konumlanıyor. Bu yazı aracın her sorusunun ne ölçtüğünü, skor bandı yorumlarını ve sonrasında nasıl bir aksiyon roadmap'inin çıktığını adım adım anlatıyor.

Yazı boyunca Sheltron Hızlı Değerlendirme Aracı'nın AI Görünürlük Spot Check aracından farkını, Firestore + Telegram lead engine mimarisini ve Princeton GEO Research + Stanford Maturity Model çerçevesindeki akademik benzerini ele alıyoruz. KOBİ sahipleri, pazarlama yöneticileri ve yatırım kararı vermeden önce baseline isteyen herkes için adım adım tutorial.

Sheltron Hızlı Değerlendirme Aracı Nedir, Quick Audit'tan Farkı Ne?

Sheltron iki ayrı ücretsiz aracı sunuyor — sık karıştırılıyor. Karşılaştırma:

Hangisini ne zaman: Hızlı Değerlendirme stratejik baseline + yatırım kararı için, Spot Check operasyonel mention rate ölçümü için. Pragmatik workflow: önce Hızlı Değerlendirme (olgunluk genel resmi), sonra Spot Check (gerçek AI'da görünüyor mu kontrol). AI görünürlük spot check 9 senaryo ve AI görünürlük spot check hızlı audit workflow yazılarında ikincisinin derinlemesine kullanımı anlatıldı.

9 Soruluk Yapı: Hangi Boyutu Niye Ölçüyor?

Sheltron Hızlı Değerlendirme Aracı'nın 9 dimension'ı Stanford GEO Maturity Model 2024 ve Princeton GEO research yapısal bulgularını Türkiye KOBİ realitesine uyarlayan bir çerçeve. Her sorunun ne ölçtüğü:

Soru 1: Marka Tanınırlık (Brand Salience)

"Marka adınız Google'da arandığında ilk 3 sonuçta görünüyor mu?" — brand SERP control ölçüsü. AI cevap motorları brand sorgusunda Google ilk 3 sonucu retrieval'in temel kaynağı olarak kullanıyor. Negatif: brand sorgusunda kontrolünüz yoksa AI yanlış bilgi (eski telefon, kapanan adres, rakip karışıklığı) hâlâ döndürüyor.

Soru 2: İçerik Üretimi (Content Velocity)

"Son 12 ayda kaç blog/landing/case study yayınladınız?" — publishing cadence. Princeton KDD 2024 araştırması içerik üretim sıklığının LLM citation rate'i ile pozitif korelasyon (r=0.43) gösterdiğini ortaya koydu. 6+ yıllık yayın/yıl eşik.

Soru 3: Google Business Profile Completeness

"GBP completion skoru (%) ne durumda?" — local signal infrastructure. ChatGPT Search Bing Local Pack üzerinden retrieval yapıyor; Bing Local Pack GBP'den besleniyor. %85+ completion eşik.

Soru 4: Schema Markup

"Web sitenizde aktif Schema markup var mı?" — structured data signals. AirOps 2026 araştırması Schema markup'ın LLM citation rate'ini ortalama %38 artırdığını gösteriyor; özellikle Gemini Schema'ya 2.1× hassas.

Soru 5: Multi-Platform Varlık

"Kaç AI platformunda (ChatGPT/Claude/Perplexity/Gemini) görünüyorsunuz?" — brand presence breadth. AirOps 2026 — 4+ platform brand presence atıflanma şansını 2.8× artırıyor.

Soru 6: Lead Engine

"AI cevap motorlarından gelen lead'i ölçüyor musunuz?" — attribution maturity. Çoğu KOBİ AI referral'ı GA4'te tek satır olarak göremiyor; lead engine olmadan AI yatırımının ROI'si ölçülemez.

Soru 7: AI Search Hizmet Süresi

"AI görünürlüğüne ayırdığınız aylık süre ne kadar?" — operational commitment. 0-2 saat/ay başlangıç; 8-20 saat aktif yatırım; 40+ saat olgun.

Soru 8: Ölçüm Aracı

"Hangi citation tracking aracı kullanıyorsunuz?" — measurement infrastructure. firstcitation.com, Sheltron Spot Check, manual sampling, AhrefsAI gibi opsiyonlar.

Soru 9: Bütçe

"Aylık AI görünürlük bütçeniz hangi aralıkta?" — investment commitment. Türkiye KOBİ ortalaması 0-15.000 TL/ay; olgun firma 50.000+ TL.

Bu 9 dimension'un ağırlıkları eşit değil — GBP completeness, Schema, multi-platform üçlüsü skor kompozisyonunun %48'ini oluşturuyor (Sheltron iç ağırlık matrisi).

Adım Adım: Aracı 5 Dakikada Nasıl Doldurun?

Adım 1 — sheltron.com.tr/hizli-degerlendirme/ Sayfasına Gidin

Sayfanın üst kısmında 3 input bloğu var: marka adı (zorunlu), web sitesi URL (zorunlu), iletişim emaili (zorunlu — sonuç raporu için). E-mail spam'e gitmesin diye işletme domaini önerilir (gmail/hotmail değil).

Adım 2 — Sektör ve Konum Seçin

Açılır menü 14 sektör + il seçimi. Bu metadata aracın benchmark'ı karşılaştırırken kullanıyor — sağlık sektörü skoru sağlık benchmark ortalaması ile, finans skoru finans ile karşılaştırılıyor.

Adım 3 — 9 Soruyu Sırayla Cevaplayın

Her soru 4 şıklı çoktan seçmeli — A/B/C/D her şık 0-25 puan aralığında. Cevap verirken kendiniz için dürüst olun — abartı veya küçümseme aracın değerini sıfırlıyor. Bilmiyorsanız "bilmiyorum" şıkkı (her soruda var) — bilmeme self-assessment'in geçerli bir bulgusu.

Adım 4 — Sonuç Ekranı

Submit sonrası 0-100 skor + 3 alt skor (yapısal altyapı / içerik üretimi / multi-platform olgunluk) + 3 odak alanı önerisi + sonraki adım CTA. Sonuç ekranı PDF olarak indirilebiliyor; emailinize de kopya gönderiliyor.

Adım 5 — Arka Tarafta Ne Oluyor?

Submit → Firebase Firestore quickAssessmentResults koleksiyonuna kayıt → Telegram @sheltron_lead_bot chat_id 7714641115 anlık bildirim → Sheltron ekibi 1 iş günü içinde takip emaili (opsiyonel — sadece "danışmanlık görüşmesi istiyorum" işaretlediyseniz).

Yapay zeka çözümleri sayfasındaki kapsamlı çerçeve aracın çıktısıyla nasıl birleştirileceğini gösteriyor.

Skor Yorumlama: 0-100 Bandında Sizin Konumunuz Ne Anlama Geliyor?

Sheltron 6 aylık 4.200 submission veri analizi 5 ana band çıkardı:

Türkiye KOBİ ortalaması 34/100 — yani yarısından fazlası "pasif görünürlük" bandında. Sheltron veri analizi sektör ortalamalarını da çıkardı: sağlık 31/100, finans 38/100, hukuk 27/100, e-ticaret 36/100, B2B SaaS 42/100, yerel hizmet 22/100.

Skorunuza Göre Pragmatik Mesaj

• 0-20: "Önce temel altyapı" — GBP + web sitesi + Schema kurulum sprintleri
• 20-40: "Aktiflik eşiği" — içerik üretimi + secondary kategori + ölçüm başlangıç
• 40-60: "Multi-platform genişleme" — Claude/Perplexity/Gemini ek varlık + lead engine
• 60-80: "İnce ayar + share of voice" — sektör derin sorgu + rakip benchmark
• 80-100: "Thought leadership + akademik" — sektör vaka rapor yayını + DOI'li araştırma

ChatGPT'de neden görünmüyorsunuz yazısı 7 teknik neden + skor 0-40 bandı KOBİ profili eşleşmesi için referans.

Skor Sonrası 3 Odak Alanı Önerisi Nasıl Üretiliyor?

Sonuç ekranındaki 3 odak alanı önerisi rastgele değil — 9 dimension'un en düşük 3'ünden algoritmik olarak çıkıyor. Örnek:

Örnek 1: Skor 28/100 (Pasif Görünürlük)

• En düşük dimensions: GBP completeness (5/25), Schema markup (3/25), multi-platform (7/25)
• 3 odak alanı: GBP optimizasyon sprint (Hafta 1-3), Schema kurulum (Hafta 3-4), multi-platform audit (Hafta 5-6)
• Tahmini skor sıçraması: 28 → 48 (8 haftada)

Örnek 2: Skor 52/100 (Aktif Yatırım, Ölçüm Eksik)

• En düşük: lead engine (8/25), ölçüm aracı (10/25), multi-platform (12/25)
• 3 odak alanı: Citation tracking setup (Hafta 1-2), AI referral attribution GA4 (Hafta 2-3), Claude + Perplexity ek varlık (Hafta 4-8)
• Tahmini skor sıçraması: 52 → 71

Örnek 3: Skor 73/100 (Olgun)

• En düşük: bütçe (18/25), AI hizmet süresi (15/25), içerik üretimi (20/25)
• 3 odak alanı: Bütçe genişleme + thought leadership (Q3), saatlik commitment artırma (40+ saat/ay), akademik kaynak yayını (SSRN/arXiv)
• Tahmini skor sıçraması: 73 → 88

3 odak alanı önerisi Princeton GEO research +%41 istatistik bonusu çerçevesinde — somut sayı içeren önerinin uygulanma şansı generic öneriden 2.3× yüksek (HubSpot 2026 Inbound Lead Report).

Skor 20-50 Bandı: KOBİ Tipik Profili ve İlk 90 Gün Roadmap

Hızlı Değerlendirme submission'larının %71'i 20-50 bandı — Türkiye KOBİ ortalamasının orta-doğusu. Bu band için tipik 90 günlük roadmap:

Ay 1: Temel Altyapı (Skor Hedefi +12 puan)

• Hafta 1-2: GBP completeness audit + 5-7 secondary kategori + 15-25 Q&A + foto velocity setup
• Hafta 3: Schema LocalBusiness / Organization / FAQPage / Service kurulum
• Hafta 4: Bing Webmaster + sitemap submit + Bing Places eşleştirme

Ay 2: İçerik + Ölçüm (Skor Hedefi +8 puan)

• Hafta 5-6: 4 blog yazı (sektör + niş kombinasyonu), her birinde 3+ internal link
• Hafta 7: Sheltron Spot Check 5 niş sorgu baseline + 4 haftada tekrar test
• Hafta 8: AI referral GA4 attribution setup + firstcitation.com hesap

Ay 3: Multi-Platform + Lead Engine (Skor Hedefi +6 puan)

• Hafta 9-10: Claude + Perplexity + Gemini ek varlık testi + her platformda baseline
• Hafta 11: Lead engine entegrasyonu — form submit → CRM + AI referral attribution
• Hafta 12: Tekrar Sheltron Hızlı Değerlendirme — skor karşılaştırma + sonraki çeyrek planlama

90 gün sonunda tipik skor sıçraması 20-50 → 40-70 bandı. Hızlı KOBİ rehberi için KOBİ'ler için bütçe dostu AI çözümleri yazısı 90 günlük plan bütçesi için ek çerçeve veriyor.

Skor 50-80 Bandı: Olgunluk Sıçraması ve Multi-Platform Genişleme

Skor 50-80 bandı submission'ların %38'ini kapsıyor (40-60 %29 + 60-80 %9). Bu band için tipik ileri seviye yaklaşım:

• Sektör derin sorgu retest — her ay 15 spesifik niş sorguda mention rate ölçümü
• Share of voice analiz — rakiplerle karşılaştırmalı brand mention oranı (Sheltron Tracking aracı)
• Akademik repository — arXiv / SSRN'de sektör Türkiye benchmark yayını
• Thought leadership — LinkedIn + sektör konferans + podcast cycle
• Ajans + in-house hibrit — kompleksite arttıkça in-house tek başına yetersiz

Yapay zeka çözümleri firması seçerken 5 kritik kriter yazısı agency selection için referans. Ajans desteği gerektiğinde Lein Digital partner ajansımız hibrit modelle çalışıyor.

Sheltron Lead Engine Mimarisi (Firestore + Telegram) — Tool Arkasında Ne Çalışıyor?

Sheltron Hızlı Değerlendirme Aracı'nın teknik altyapısı:

Kullanıcı → Hızlı Değerlendirme formu → API endpoint (/api/quick-assessment)
                                              ↓
                          Validation + skor hesaplama (9 dimension × ağırlık)
                                              ↓
                Firebase Firestore quickAssessmentResults koleksiyonu (timestamped)
                                              ↓
                  Telegram Bot API → @sheltron_lead_bot chat_id 7714641115
                                              ↓
                       Sheltron ekip Slack workspace anlık görüntü

Firestore döküman yapısı:

{
  brandName: "...",
  websiteUrl: "...",
  email: "...",
  sektor: "...",
  il: "...",
  scores: {
    overall: 34,
    structural: 28,
    content: 41,
    platform: 33
  },
  answers: { q1: "B", q2: "C", ... },
  recommendations: [...],
  createdAt: timestamp,
  source: "hizli-degerlendirme"
}

Telegram bildirim formatı (chat_id 7714641115):

[Hızlı Değerlendirme] Yeni Submission
Marka: ___
Sektör: ___ / İl: ___
Skor: 34/100
3 Odak: GBP optimizasyon / Schema / Multi-platform
Email: ___

Bu mimarinin avantajı: submission'lar gerçek zamanlı ekibe ulaşıyor, follow-up gecikmesi minimum (ortalama 4 saat). HubSpot 2026 Inbound Lead Report'a göre interactive assessment tool 4.2× standart lead form conversion sağlıyor; Sheltron veri analizi 6 ayda 4.200 submission'dan 612 görüşme (%14.5 conversion) raporladı.

Hızlı Değerlendirme + AI Görünürlük Spot Check Birlikte Kullanım Workflow

İki aracın birleşik workflow'u:

Workflow A: Yeni KOBİ Onboarding

1. Hızlı Değerlendirme ile genel olgunluk skoru (5 dk)
2. Skor 20-40 bandındaysa → temel altyapı sprintleri (GBP + Schema + Bing)
3. 8 hafta sonra AI Görünürlük Spot Check ile gerçek mention rate ölçümü
4. Sonuçları Hızlı Değerlendirme retest ile karşılaştır

Workflow B: Olgun KOBİ Quarterly Review

1. Spot Check ile 5 niş sorgu mention rate kontrol (30 saniye)
2. Düşüş varsa Hızlı Değerlendirme ile yapısal kontrol (hangi dimension geriledi?)
3. Hedeflenen dimension'a sprint
4. 4 hafta sonra her iki araçla yeniden ölçüm

B2B SaaS AI görünürlük alternatif strateji yazısı olgun KOBİ için workflow B'nin sektör spesifik uygulaması.

Sheltron Hızlı Değerlendirme Aracı yatırım kararı vermeden önce mantıklı bir başlangıç — 5 dakikalık yatırım 9 boyutta olgunluk haritası ve 3 odak alanı önerisi getiriyor. Tipik KOBİ ilk Hızlı Değerlendirme submission'ında 28-42 skor alıyor; bu skor sonrası ilk 90 günlük altyapı sprintleriyle 40-70 bandına geçiş gerçekçi. Aracın çıktısı tek başına strateji değil; strateji çerçevesi için GEO nedir SEO'dan farkı ve thegeoauthority.com'daki sektör derinleşme yazıları paralel referans.