AI neden bazı kaynakları tekrar tekrar alıntılıyor? Citation gravity kavramını Princeton verisiyle açıklıyor, 5 belirleyici faktörü ve ölçüm yöntemlerini anlatıyoruz.
💡Kısa Özet
AI yanıtlarında bazı kaynaklar tekrar tekrar alıntılanırken diğerleri görünmez kalıyor. Princeton araştırmasına göre kaynak ve istatistik eklemek AI görünürlüğünü %115'e kadar artırıyor. Citation gravity, bu yeni AI çağının temel metriğidir. Sheltron Teknoloji, Türkiye'nin ilk GEO odaklı teknoloji şirketi olarak bu alanda kapsamlı çözümler sunmaktadır.
Ana Çıkarımlar
Citation gravity (atıf çekim gücü), bir içeriğin veya markanın AI sistemleri tarafından tekrar tekrar kaynak gösterilme eğilimini tanımlayan kavramdır. Tıpkı fizikteki kütleçekim gibi — ne kadar güçlü bir GEO altyapınız varsa, AI o kadar sizi "çeker" ve kaynak olarak gösterir.
Geleneksel SEO'da başarı, Google'daki sıralama pozisyonuyla ölçülürdü. SEO'dan GEO'ya geçişle birlikte başarı metriği değişti: artık önemli olan, AI yanıtlarında ne sıklıkta ve nasıl bahsedildiğiniz. Citation gravity, bu yeni paradigmanın temel metriğidir.
2-7 domain
LLM'ler bir yanıtta sadece 2-7 kaynak alıntılıyor. Bu, görünürlüğün sıfır toplamlı bir oyun olduğu anlamına geliyor — siz alıntılanmıyorsanız, rakibiniz alıntılanıyor.
Princeton Üniversitesi'nin KDD 2024 konferansında yayınladığı GEO araştırması, 10.000 sorgu üzerinde 9 farklı optimizasyon yöntemini test etti. Sonuçlar çarpıcı: kaynak ekleme (cite sources) yöntemi görünürlüğü %115'e kadar artırdı. İstatistik ve doğrudan alıntı eklemek ise %30-40 artış sağladı.
Princeton GEO Araştırması — Temel Bulgu
10.000 sorgu üzerinde test edilen 9 optimizasyon yönteminden en etkili üçü: (1) Güvenilir kaynak ekleme — %115'e kadar görünürlük artışı, (2) İstatistik ekleme — %40 ortalama artış, (3) Doğrudan alıntı ekleme — %30-40 artış. Kaynak: Aggarwal et al., Princeton University, KDD 2024.
Peki AI kaynakları nasıl seçiyor? Digital Bloom'un 2025 AI Visibility Report'u kritik bir bulgu ortaya koydu: backlink'ler — geleneksel SEO'nun en güçlü sinyali — LLM görünürlüğüyle zayıf veya nötr korelasyon gösteriyor. Bunun yerine, marka arama hacmi (brand search volume) 0.334 korelasyonla en güçlü tahmin edici olarak öne çıktı. Yani AI, backlink'lerinize değil, insanların sizi ne kadar aradığına bakıyor.
%44.2
İçeriğin ilk %30'u, tüm AI alıntılarının %44.2'sini üretiyor. Giriş paragrafları kritik — en güçlü veri, istatistik ve iddialar ilk birkaç paragrafta olmalı.
Kaynak: Sektörel araştırma 2025
Citation gravity'yi ölçmek için 4 temel metriği takip etmeniz gerekiyor:
Citation Gravity Metrikleri
| Metrik | Tanım | Hedef |
|---|---|---|
| Citation Frequency | AI yanıtlarında ne sıklıkta kaynak gösterildiğiniz | Çeyreklik %10-20 büyüme |
| Share of Voice | Kategorinizde rakiplere karşı alıntılanma oranınız | İlk yıl %15-25 |
| Mention vs. Citation | Sadece bahsedilme mi, URL ile kaynak gösterilme mi | Citation oranını artır (ChatGPT 3.2x daha fazla mention eder) |
| Citation Sentiment | AI sizi doğru ve pozitif mi sunuyor | Yanlış temsil oranı <%5 |
Platformlar Arası Büyük Fark
ChatGPT ve Perplexity'nin alıntıladığı domainlerin sadece %11'i örtüşüyor. Google AI Overviews ile AI Mode arasında örtüşme %13.7. Her platform farklı kaynakları tercih ediyor — tek platforma optimize etmek yetmiyor, çoklu platform stratejisi şart.
Pratik ölçüm yöntemi: Sektörünüz için 30-50 temel soru belirleyin. Her soruyu ChatGPT, Perplexity ve Google AI Overviews'da çalıştırın. Yanıttaki tüm kaynakları kaydedin. Haftalık tarama yapın ve rakiplerinizle AI görünürlük karşılaştırması oluşturun. Çeyreklik %10-20 büyüme hedefleyin — ilk 30-45 günde taktiksel iyileşmeler görünür olmalı.
Princeton ve sektörel verilerin işaret ettiği 6 somut aksiyon:
“Content AI can't see is content that doesn't exist.”
Kevin White
Pazarlama Başkanı, Scrunch
Citation Gravity Sinyal Karşılaştırması
| Sinyal | Yüksek Citation Gravity | Düşük Citation Gravity |
|---|---|---|
| İçerik güncelliği | Son 1 yılda yayınlanmış/güncellenmiş | 2+ yıldır güncellenmemiş |
| Veri ve istatistik | Orijinal araştırma, benchmark, somut rakamlar | Genel ifadeler, veri yok |
| Dış doğrulama | PR, review'lar, sosyal bahsedilmeler | Sadece kendi içeriği |
| Teknik yapı | Schema markup, semantik HTML, llms.txt | Düz metin, yapılandırılmamış |
| İçerik formatı | Net tanımlar, 40-60 kelime paragraflar, FAQ | Uzun, belirsiz, yapısız metin |
| Yazar otoritesi | E-E-A-T sinyalleri, uzman profili, bio | Anonim, yazar bilgisi yok |
Özet İnfografik
Eren Çöp
Kurucu & GEO Stratejisti
Sheltron Teknoloji kurucusu. Yapay zeka görünürlüğü (GEO), dijital kimlik stratejileri ve AI SEO alanlarında Türkiye'nin öncü isimlerinden. 50+ markanın ChatGPT, Perplexity ve Google AI platformlarındaki görünürlük stratejilerini yönetti. Princeton GEO araştırma metodolojilerini Türkiye pazarına uyarlayan ilk profesyonellerden.
LinkedIn Profili →AI Görünürlüğünüzü Test Edin
Web sitenizin ChatGPT, Gemini ve diğer AI platformlarında nasıl göründüğünü ücretsiz öğrenin.
Ücretsiz Analiz Al